Medikinet – najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Wstęp

Medikinet jest lekiem zawierającym metylofenidat, stosowanym w leczeniu ADHD u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat jako element kompleksowego leczenia tego zaburzenia. U osób u których inne środki zaradcze nie są wystarczające może poprawić kontrolę objawów tj. zaburzenia koncentracji i uwagi, impulsywność oraz pomagać w lepszym kontrolowaniu zachowania. Jest to lek na receptę, którego przepisywanie i stosowanie podlega szczególnej kontroli, z uwagi na potencjalne ryzyko nadużywania. 

Lek może być stosowany po przeprowadzeniu rzetelnej diagnozy i pod nadzorem specjalisty.

W tym artykule opisujemy Medikinet w tabletkach o natychmiastowym uwalnianiu. Medikinet CR jest innym preparatem – ma postać kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, inne zasady przyjmowania oraz odrębne wskazania. 

Z tego artykułu dowiesz się:

• czym jest Medikinet i w jakim celu się go stosuje;
• jak działa metylofenidat;
• kiedy lekarz może przepisać ten preparat;
• jak prawidłowo przyjmować lek;
• po jakim czasie Medikinet zaczyna działać;
• jakie skutki uboczne mogą wystąpić;
• jakie są przeciwwskazania do leczenia;
• czy można łączyć Medikinet z alkoholem;
• jak wygląda stosowanie leku w ciąży i podczas karmienia piersią;
• kiedy należy skontaktować się z lekarzem;
• czy istnieją zamienniki Medikinetu.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej, aktualnej ulotki dla pacjenta ani charakterystyki produktu leczniczego.

Czym jest Medikinet?

Medikinet zawiera chlorowodorek metylofenidatu, czyli substancję psychostymulującą wpływającą na funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego. Preparat jest dostępny w postaci tabletek zawierających 5, 10 lub 20 mg substancji czynnej. Tabletki uwalniają metylofenidat bezpośrednio po przyjęciu, dlatego działają krócej niż preparaty o przedłużonym lub zmodyfikowanym uwalnianiu.

Najważniejsze informacje o leku:

• jest dostępny wyłącznie na receptę;
• występuje w tabletkach, które można dzielić na połowy;
• zgodnie z aktualną ulotką jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży od 6. do 18. roku życia;
• nie jest zarejestrowany do leczenia ADHD u dorosłych – w przeciwieństwie do Medikinet CR;
• może być przyjmowany kilka razy w ciągu dnia, zgodnie ze schematem ustalonym przez lekarza;
• nie należy go samodzielnie zamieniać na Medikinet CR ani inny preparat zawierający metylofenidat.

Medikinet, Medikinet CR, Concerta mają tę samą substancję czynną, ale nie są tym samym lekiem. Różnią się postacią, sposobem uwalniania metylofenidatu, długością działania oraz zasadami stosowania.

Jak działa Medikinet?

Działanie Medikinetu wiąże się ze zwiększaniem dostępności dopaminy i noradrenaliny w określonych obszarach mózgu. Neuroprzekaźniki te uczestniczą między innymi w regulowaniu uwagi, motywacji, planowania oraz hamowania reakcji impulsywnych.

Odpowiednio dobrane leczenie może pomóc dziecku lub nastolatkowi:

• dłużej utrzymywać uwagę;
• ograniczyć łatwe rozpraszanie się;
• lepiej organizować wykonywane czynności;
• rzadziej działać pod wpływem impulsu;
• zmniejszyć nadmierną aktywność;
• łatwiej kończyć rozpoczęte zadania;
• skuteczniej korzystać ze strategii wypracowanych podczas terapii.

Medikinet nie powinien zmieniać osobowości dziecka ani wywoływać euforii. Celem leczenia nie jest również całkowite „wyciszenie” pacjenta. Jeśli po przyjęciu leku dziecko jest apatyczne, nadmiernie pobudzone, bardzo niespokojne albo zachowuje się inaczej niż zwykle, należy skontaktować się z lekarzem.

Kiedy lekarz przepisuje Medikinet?

Medikinet może zostać przepisany po rozpoznaniu ADHD, wdrożeniu oddziaływań terapeutycznych oraz sprawdzeniu, czy zastosowanie metylofenidatu będzie bezpieczne. Same trudności z koncentracją nie wystarczają do postawienia diagnozy. Podobne objawy mogą pojawiać się między innymi przy depresji, zaburzeniach lękowych, przewlekłym niewyspaniu, trudnościach szkolnych czy niektórych problemach zdrowotnych.

Przed rozpoczęciem leczenia specjalista ocenia między innymi:

• występujące objawy oraz ich nasilenie;
• funkcjonowanie dziecka w domu i szkole;
• czas utrzymywania się trudności;
• stan psychiczny i somatyczny pacjenta;
• przyjmowane leki oraz możliwe interakcje;
• ciśnienie tętnicze, tętno, wzrost i masę ciała;
• występowanie chorób serca w rodzinie;
• wcześniejsze lub aktualne problemy psychiczne;
• ryzyko niewłaściwego używania leku.

Rozpoznanie ADHD nie może opierać się na jednym objawie ani pojedynczym teście. Właściwa diagnoza uwzględnia dane medyczne, psychologiczne, edukacyjne i społeczne. W przypadku dzieci leczenie może prowadzić psychiatra dzieci i młodzieży, współpracując w razie potrzeby z psychologiem dziecięcym, psychoterapeutą dzieci oraz szkołą.

W jakich zaburzeniach i chorobach Medikinet jest stosowany?

Zarejestrowanym wskazaniem do stosowania Medikinetu jest ADHD u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat. Lek włącza się jako element kompleksowego programu pomocy, zazwyczaj wtedy, gdy same oddziaływania psychologiczne, edukacyjne i społeczne okazały się niewystarczające.

Medikinet może ograniczać takie objawy jak:

• trudności z koncentracją;
• częste rozpraszanie się;
• zapominanie o obowiązkach;
• problemy z kończeniem zadań;
• impulsywne reagowanie;
• nadmierna ruchliwość;
• przerywanie wypowiedzi innych osób;
• trudność z czekaniem na swoją kolej;
• dezorganizacja;
• wewnętrzny niepokój.

Lek nie jest przeznaczony do leczenia zmęczenia, senności ani przejściowych problemów z nauką. Nie powinien być także przyjmowany przez osoby bez wskazań medycznych w celu zwiększenia wydajności lub poprawienia wyników szkolnych.

Jak prawidłowo stosować Medikinet?

Dawkowanie Medikinetu zawsze ustala lekarz. Leczenie zwykle rozpoczyna się od małej dawki, którą następnie można stopniowo zwiększać, zależnie od efektów oraz tolerancji preparatu.

Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego zalecana dawka początkowa wynosi zazwyczaj 5 mg raz lub dwa razy na dobę, na przykład podczas śniadania i obiadu. Całkowita dawka jest przeważnie dzielona na dwie lub trzy części. Maksymalna dawka dobowa wynosi 60 mg, jednak nie oznacza to, że każdy pacjent powinien ją otrzymywać. 

Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:

• lek należy przyjmować dokładnie według zaleceń;
• nie wolno samodzielnie zwiększać ani zmniejszać dawki;
• tabletkę można podzielić na połowy;
• preparatu nie należy przekazywać innej osobie;
• ostatniej dawki zasadniczo nie przyjmuje się w ciągu czterech godzin przed snem;
• pominiętej dawki nie wolno zastępować dawką podwójną;
• wszelkie zmiany schematu leczenia trzeba uzgodnić z lekarzem.

Pora przyjmowania powinna być dobrana tak, aby działanie leku obejmowało okres, w którym objawy najbardziej utrudniają dziecku naukę i codzienne funkcjonowanie. Jeśli efekt utrzymuje się zbyt krótko albo po jego ustąpieniu pojawia się wyraźne pogorszenie zachowania, należy omówić to podczas konsultacji.

Po jakim czasie pojawiają się efekty leku Medikinet?

Pacjenci i rodzice często pytają, po jakim czasie działa Medikinet. Jeśli dawka została właściwie dobrana, efekt może być zauważalny w ciągu godziny od przyjęcia tabletki. Metylofenidat nie wymaga zatem kilku tygodni regularnego stosowania, aby zacząć oddziaływać.

Na to, kiedy i jak długo działa Medikinet, wpływają między innymi:

• przyjęta dawka;
• pora zastosowania;
• indywidualna reakcja organizmu;
• metabolizm pacjenta;
• inne stosowane leki;
• nasilenie objawów ADHD.

Medikinet w tabletkach działa krócej niż preparaty o zmodyfikowanym uwalnianiu, dlatego może być przyjmowany w dawkach podzielonych. Dokładny czas działania różni się jednak między pacjentami. Brak oczekiwanej poprawy nie jest powodem do samodzielnego przyjęcia dodatkowej tabletki.

Możliwe działania niepożądane Medikinet

Medikinet może powodować działania niepożądane, chociaż nie występują one u każdego pacjenta. Do częściej obserwowanych należą:

• zmniejszenie apetytu;
• trudności z zasypianiem;
• nerwowość lub rozdrażnienie;
• ból głowy;
• ból brzucha;
• nudności;
• suchość w jamie ustnej;
• wzrost tętna lub ciśnienia;
• spadek masy ciała;
• nadmierna potliwość.

Czy Medikinet może powodować senność? Tak, taka reakcja jest możliwa, mimo że lek częściej kojarzy się z pobudzeniem lub bezsennością. Jeżeli wystąpi senność, zawroty głowy albo zaburzenia widzenia, pacjent nie powinien jeździć na rowerze, prowadzić pojazdu ani wykonywać czynności wymagających pełnej koncentracji.

Pilnej pomocy medycznej wymagają między innymi:

• ból w klatce piersiowej;
• omdlenie lub nasilona duszność;
• ciężka reakcja alergiczna;
• drgawki;
• omamy albo urojenia;
• objawy manii;
• myśli lub zachowania samobójcze;
• przedłużona i bolesna erekcja;
• nagłe zaburzenia widzenia, mowy lub sprawności ruchowej.
• Nagły wzrost ciśnienia tętniczego krwi lub tętna 

Przeciwwskazania i środki ostrożności przy stosowaniu Medikinet

Przed rozpoczęciem leczenia lekarz powinien zebrać dokładny wywiad dotyczący zdrowia fizycznego i psychicznego dziecka. Medikinetu nie stosuje się między innymi przy uczuleniu na składniki preparatu, jaskrze, guzie chromochłonnym nadnerczy, niektórych chorobach tarczycy oraz podczas przyjmowania inhibitorów MAO i przez co najmniej 14 dni po ich odstawieniu.

Szczególnej oceny wymagają również:

• poważne choroby serca i naczyń;
• bardzo wysokie ciśnienie tętnicze;
• zaburzenia łaknienia;
• padaczka lub przebyte drgawki;
• występowanie tików;
• ciężka depresja;
• objawy psychotyczne lub maniakalne;
• nasilony lęk i pobudzenie;
• wcześniejsze uzależnienie albo nadużywanie substancji.

W czasie leczenia kontroluje się ciśnienie, tętno, wzrost, masę ciała, apetyt oraz stan psychiczny pacjenta. Pomiary powinny być wykonywane po zmianie dawkowania, a następnie regularnie – nie rzadziej niż co sześć miesięcy.

Interakcje Medikinet z innymi lekami i alkoholem

Medikinet może wchodzić w interakcje z innymi lekami, dlatego specjalista powinien wiedzieć o wszystkich preparatach przyjmowanych przez pacjenta – także dostępnych bez recepty.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku:

• inhibitorów monoaminooksydazy;
• niektórych leków przeciwdepresyjnych;
• preparatów wpływających na ciśnienie tętnicze;
• wybranych leków przeciwpadaczkowych;
• leków przeciwzakrzepowych;
• niektórych środków stosowanych podczas znieczulenia;
• preparatów na przeziębienie, które mogą podwyższać ciśnienie.

Nie zaleca się łączenia Medikinetu z alkoholem. Alkohol może nasilać działania niepożądane metylofenidatu i utrudniać prawidłową ocenę samopoczucia. Podczas leczenia najlepiej więc całkowicie zrezygnować z jego spożywania.

Czy Medikinet można stosować w ciąży i podczas karmienia piersią?

Medikinet w tabletkach jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia, jednak kwestia ciąży może dotyczyć nastoletnich pacjentek. Metylofenidat nie jest rutynowo zalecany w ciąży. Lekarz może zdecydować o jego stosowaniu wyłącznie wtedy, gdy uzna, że odstawienie preparatu wiązałoby się z większym zagrożeniem.

Pacjentka nie powinna samodzielnie przerywać leczenia po uzyskaniu dodatniego wyniku testu ciążowego. Powinna możliwie szybko skontaktować się z lekarzem prowadzącym.

Metylofenidat przenika również do mleka kobiecego. Dlatego decyzja dotycząca kontynuowania leczenia lub karmienia piersią musi zostać podjęta indywidualnie, po uwzględnieniu korzyści dla dziecka i znaczenia terapii dla zdrowia matki.

Kiedy należy skontaktować się z psychiatrą lub lekarzem prowadzącym?

Konsultacja jest potrzebna, jeżeli Medikinet nie przynosi oczekiwanej poprawy, działa zbyt krótko albo powoduje uciążliwe skutki uboczne. Z lekarzem należy porozmawiać również przed zmianą dawkowania, zakończeniem leczenia lub zamianą preparatu.

Kontaktu wymagają zwłaszcza:

• wyraźna utrata apetytu lub masy ciała;
• zahamowanie prawidłowego wzrastania;
• bezsenność albo nasilona senność;
• kołatanie serca;
• nasilenie lęku;
• obniżenie nastroju;
• pojawienie się tików;
• agresja lub nietypowe zmiany zachowania;
• zbyt krótkie działanie leku;
• planowanie ciąży;
• zamiar przerwania terapii.

Odstawienie Medikinetu powinno odbywać się pod kontrolą specjalisty. Po zakończeniu leczenia mogą ponownie nasilić się objawy ADHD, co może wpłynąć na pogorszenie funkcjonowania i zwiększać ryzyko pojawienia się innych zaburzeń tj. depresja czy zaburzenia lękowe. Dlatego stan dziecka powinien być w tym okresie uważnie obserwowany.

Podsumowanie

Medikinet może poprawić funkcjonowanie dziecka lub nastolatka z ADHD, ale najlepsze rezultaty przynosi jako część kompleksowego programu pomocy. Farmakoterapia nie zastępuje psychoedukacji, oddziaływań szkolnych ani pracy nad praktycznymi sposobami radzenia sobie z objawami.

W PsychoMedic pacjenci mogą korzystać ze wsparcia starannie zweryfikowanych specjalistów należących do najlepszych w Polsce. Zespół tworzą doświadczeni psychiatrzy, psycholodzy i psychoterapeuci, w tym profesorowie, doktorzy nauk medycznych oraz lekarze pełniący funkcje ordynatorów. Zespołowy model opieki pozwala łączyć diagnozę, leczenie farmakologiczne i pomoc psychologiczną, zależnie od potrzeb młodego pacjenta.

Jeżeli podejrzewasz ADHD u dziecka, potrzebujesz konsultacji dotyczącej działania Medikinetu albo chcesz skorzystać ze wsparcia psychologa, psychiatry lub psychoterapeuty, zadzwoń na infolinię PsychoMedic: 736 36 36 36.

Najczęściej zadawane pytania o Medikinet – FAQ