Pokolenie Z stawia na zdrowie psychiczne. To sukces, z którego jako społeczeństwo możemy być dumni

10 min czytania
26 wyświetleń
pokolenie z

Nie tylko mówią, że zdrowie psychiczne jest ważne. Znajdują czas na psychoterapię, regularnie uczestniczą w treningach i wkładają realny wysiłek w rozwijanie nowych umiejętności. Przy wyborze pracy potrafią uwzględnić jej wpływ na własny dobrostan, nawet jeśli oznacza to rezygnację z atrakcyjnych zarobków. A jednocześnie większa świadomość emocjonalna wcale nie oznacza, że są szczęśliwsi. Ten pozorny paradoks sprawia, że pokolenie Z jest dla mnie szczególnie interesujące.

Obserwuję tę zmianę od pewnego czasu, zarówno wśród młodych pacjentów PsychoMedic, jak i osób będących członkami naszego zespołu. Zwraca moją uwagę nie tyle sama otwartość na rozmowę o emocjach, ile gotowość do podejmowania konkretnych działań.

”Najbardziej cieszy mnie to, że młodzi ludzie nie poprzestają na deklaracjach. Naprawdę inwestują w swoje zdrowie psychiczne — poświęcają czas, angażują się w terapię i systematycznie pracują nad sobą. Widzę w tym dużą zmianę społeczną.
dr n. med. Katarzyna NiewińskaKierownik sieci PsychoMedic

Zdrowie psychiczne jako kryterium życiowych wyborów

Dla wielu przedstawicieli pokolenia Z wysokość wynagrodzenia i prestiż stanowiska nie są już jedynymi kryteriami wyboru pracy. Liczy się również atmosfera, sposób zarządzania, możliwość odpoczynku i wpływ obowiązków zawodowych na codzienne samopoczucie.

Młody człowiek może odrzucić atrakcyjną finansowo propozycję, jeżeli uzna, że wiązałaby się z długotrwałym przeciążeniem. Nie musi to oznaczać braku ambicji. Może być przejawem świadomego określania własnych priorytetów.

W międzynarodowym badaniu Deloitte Global 2025 Gen Z and Millennial Survey, obejmującym ponad 23 tysiące respondentów z 44 krajów, 89% przedstawicieli pokolenia Z uznało poczucie sensu za ważny element satysfakcji z pracy i dobrostanu.

To pokazuje, że sukces zawodowy coraz częściej jest rozpatrywany nie tylko przez pryzmat osiągnięć finansowych.

”Mam wrażenie, że wielu młodych ludzi nie kieruje się już bezrefleksyjnie zasadą: co mnie nie zabije, to mnie wzmocni. Zastanawiają się, czy dana sytuacja rzeczywiście ich rozwija, czy może niepotrzebnie przeciąża. I potrafią uwzględnić tę ocenę przy podejmowaniu ważnych decyzji.
dr n. med. Katarzyna NiewińskaKierownik sieci PsychoMedic

Nie oznacza to unikania wysiłku. Rozwój wymaga mierzenia się z wyzwaniami i frustracją. Istotna jest jednak umiejętność odróżniania konstruktywnego wysiłku od przewlekłego przeciążenia, które może negatywnie wpływać na zdrowie.

Paradoks pokolenia Z: większa świadomość nie oznacza większego szczęścia

Pokolenie Z coraz swobodniej posługuje się językiem psychologii, ale jednocześnie mierzy się ze znacznym obciążeniem emocjonalnym.

Według międzynarodowego badania Deloitte z 2026 roku 34% przedstawicieli tej generacji deklarowało odczuwanie stresu lub lęku przez większość czasu albo niemal cały czas.

Sama wiedza o emocjach nie usuwa problemów. Młodzi ludzie nadal doświadczają presji osiągnięć, niepewności finansowej, trudności w relacjach i obaw o przyszłość.

Nie można więc zakładać, że większa świadomość psychologiczna oznacza większe poczucie szczęścia.

Może natomiast pomagać w rozpoznawaniu trudności, rozumieniu własnych reakcji i podejmowaniu decyzji o skorzystaniu z profesjonalnego wsparcia.

”Nie chodzi o to, że pokolenie Z ma mniej problemów. Chodzi o to, że spotykam młodych ludzi, którzy chcą rozumieć, co się z nimi dzieje, i są gotowi nad tym pracować. To właśnie daje mi powody do optymizmu.
dr n. med. Katarzyna NiewińskaKierownik sieci PsychoMedic

Umiejętności emocjonalne stają się kompetencją dorosłości. Tak jak język angielski

Przez lata, kiedy rozmawialiśmy o przygotowaniu młodego człowieka do dorosłości, wymienialiśmy przede wszystkim wykształcenie, znajomość języków obcych, kompetencje cyfrowe i doświadczenie zawodowe.

Dzisiaj do tej listy coraz wyraźniej dołączają umiejętności emocjonalne.

Rozpoznawanie własnych potrzeb, regulowanie napięcia, radzenie sobie z krytyką, komunikowanie emocji czy stawianie granic to kompetencje przydatne zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym.

Wielu młodych ludzi zaczyna traktować ich rozwijanie z podobną powagą jak naukę języka angielskiego czy zdobywanie kolejnych kwalifikacji. W niektórych sytuacjach mogą nawet stawiać je wyżej.

Co ciekawe, w badaniu Deloitte z 2025 roku ponad 80% przedstawicieli pokolenia Z i millenialsów uznało rozwijanie kompetencji interpersonalnych, takich jak empatia czy przywództwo, za coraz ważniejsze dla kariery niż doskonalenie umiejętności technicznych.

”Bardzo cieszy mnie, że młodzi ludzie zaczynają traktować umiejętności emocjonalne jako ważny element dorosłej samodzielności. Tak jak uczymy się języka angielskiego czy obsługi nowych technologii, tak samo możemy uczyć się rozpoznawania emocji, radzenia sobie z nimi i budowania relacji.
dr n. med. Katarzyna NiewińskaKierownik sieci PsychoMedic

Nie tylko wiedzą, co pomaga. Naprawdę to ćwiczą

Dostęp do wiedzy psychologicznej nigdy nie był tak łatwy. Można przeczytać o regulacji emocji, obejrzeć materiały dotyczące ADHD czy poznać techniki radzenia sobie ze stresem.

Jednak sama znajomość określonych metod nie oznacza jeszcze umiejętności ich stosowania.

Właśnie dlatego tak duże znaczenie ma to, co obserwujemy podczas grupowych treningów i terapii online dotyczących ADHD.

Uczestniczy w nich wiele młodych osób, które regularnie pojawiają się na spotkaniach, angażują w ćwiczenia i pracują nad zmianą codziennych nawyków.

Nie ograniczają się do słuchania o tym, jak radzić sobie z emocjami czy trudnościami organizacyjnymi. Próbują nowych sposobów działania, uczą się na własnych doświadczeniach i stopniowo rozwijają umiejętności.

To wymaga czasu, wysiłku i systematyczności.

”Największe wrażenie robi na mnie to, że oni rzeczywiście to robią. Przychodzą na terapię, uczestniczą w treningach, ćwiczą z nami. Poświęcają własny czas i energię, żeby nauczyć się lepiej funkcjonować. To nie są tylko deklaracje, ale konkretna praca.
dr n. med. Katarzyna NiewińskaKierownik sieci PsychoMedic

Badania nad edukacją dotyczącą zdrowia psychicznego wskazują, że zwiększenie wiedzy nie zawsze prowadzi do trwałej zmiany zachowania. Dlatego gotowość do praktycznego rozwijania umiejętności jest tak istotna.

Dla wielu młodych osób konsultacja psychologiczna czy psychoterapia staje się przy tym naturalną częścią dbania o siebie, podobnie jak aktywność fizyczna, odpowiednia ilość snu czy troska o dietę.

Nie oznacza to, że każdy potrzebuje psychoterapii. Ważne jest natomiast dostrzeganie związku między codziennym funkcjonowaniem a zdrowiem psychicznym.

Diagnoza ADHD: chcą dotrzeć do rzeczywistego źródła trudności

Jedną z cech, które szczególnie zwracają naszą uwagę wśród młodych pacjentów, jest dociekliwość.

Widać ją podczas diagnostyki ADHD.

Wielu pacjentów z pokolenia Z przychodzi dobrze przygotowanych. Mają własne obserwacje, zapisane pytania i potrafią szczegółowo opowiadać o trudnościach towarzyszących im od dzieciństwa.

Interesuje ich przebieg diagnostyki, wykorzystywane narzędzia, doświadczenie specjalistów i sposób różnicowania ADHD z innymi problemami.

Zależy im na sprawnym procesie, ale jednocześnie oczekują rzetelnej i wnikliwej oceny.

”Widzimy młodych pacjentów, którzy zadają naprawdę dużo pytań. Chcą wiedzieć, skąd wynikają ich trudności, na jakiej podstawie specjalista stawia rozpoznanie i czy uwzględnił inne możliwe przyczyny objawów. Zależy im na dotarciu do źródła problemu, a nie na powierzchownej odpowiedzi.
dr n. med. Katarzyna NiewińskaKierownik sieci PsychoMedic

Takie podejście jest szczególnie cenne, ponieważ trudności z koncentracją, organizacją czy regulacją emocji mogą występować również w przebiegu zaburzeń lękowych, depresji, problemów ze snem i innych stanów.

Rzetelna diagnostyka wymaga więc szczegółowego wywiadu, analizy historii rozwoju oraz uwzględnienia możliwych alternatywnych wyjaśnień.

Zaufanie do specjalisty zaczyna się od jego kwalifikacji

Młodzi pacjenci interesują się nie tylko przebiegiem leczenia, ale również kompetencjami osób, którym powierzają swoje zdrowie.

Pytają o wykształcenie psychoterapeutów, ukończone szkolenia, doświadczenie kliniczne i pracę pod superwizją.

To ważne, ponieważ osoby oferujące pomoc psychologiczną mogą mieć bardzo różne przygotowanie zawodowe.

W przeglądzie badań opublikowanym w 2024 roku w Clinical Psychology Review zaufanie wskazano jako jeden z czynników wpływających na korzystanie z profesjonalnej pomocy psychicznej przez młodych ludzi.

Podobne znaczenie kwalifikacji dostrzegliśmy w przeprowadzonej przez PsychoMedic ankiecie satysfakcji z leczenia.

Pacjenci podkreślali, że świadomość weryfikowania kompetencji psychoterapeutów i ich pracy pod superwizją wzmacnia poczucie bezpieczeństwa.

W PsychoMedic wymagamy od psychoterapeutów co najmniej ukończenia drugiego roku szkolenia psychoterapeutycznego oraz ponad dwuletniej praktyki. Ważnym elementem standardów jest również superwizja.

”To było dla mnie bardzo pozytywne zaskoczenie. Pacjenci sami zwracali uwagę na to, że czują się bezpieczniej, wiedząc, że sprawdzamy kwalifikacje specjalistów. Cieszy mnie, że podchodzą do wyboru terapeuty tak świadomie.
dr n. med. Katarzyna NiewińskaKierownik sieci PsychoMedic

Korzystają z AI, ale potrafią zachować krytyczne myślenie

Dla pokolenia Z technologie cyfrowe są naturalnym źródłem informacji, również tych dotyczących zdrowia psychicznego.

Spotykamy pacjentów, którzy przed konsultacją samodzielnie analizowali swoje objawy, korzystali z materiałów psychoedukacyjnych lub narzędzi sztucznej inteligencji.

Część z nich przychodzi jednak nie po potwierdzenie uzyskanej odpowiedzi, lecz po jej profesjonalną weryfikację.

Rozumieją, że AI może pomagać w porządkowaniu informacji, ale nie zastępuje indywidualnej diagnozy ani oceny klinicznej.

Ta umiejętność krytycznego korzystania z technologii jest szczególnie cenna w świecie, w którym łatwość dostępu do informacji nie zawsze idzie w parze z ich wiarygodnością.

To nie tylko sukces pokolenia Z. To sukces naszego społeczeństwa

Kiedy przyglądam się tym zmianom, odczuwam dużą satysfakcję. Myślę jednak, że nie byłoby sprawiedliwe przypisywanie całej zasługi wyłącznie młodemu pokoleniu.

Za rosnącą świadomością zdrowia psychicznego stoją lata pracy wcześniejszych generacji.

Rodziców, którzy zaczęli inaczej rozmawiać ze swoimi dziećmi. Psychologów, psychiatrów, psychoterapeutów i nauczycieli, którzy poświęcali coraz więcej uwagi emocjom i relacjom.

Ale również dorosłych, którzy sami podejmowali psychoterapię, uczyli się rozpoznawać własne potrzeby, zmieniali utrwalone schematy zachowania i pracowali nad sposobem budowania relacji.

Wiele osób musiało nauczyć się tego wszystkiego samodzielnie, ponieważ nie miały okazji wynieść tej wiedzy z własnych domów.

Ich wysiłek miał znaczenie nie tylko dla nich samych, ale również dla kolejnego pokolenia.

”Kiedy patrzę na młodych ludzi, którzy tak świadomie podchodzą do własnego zdrowia psychicznego, czuję dumę. Ale czuję ją również wobec wcześniejszych pokoleń, które wykonały ogromną pracę, żeby zmienić nasze podejście do emocji i zdrowia psychicznego. Mam poczucie, że dzisiaj zaczynamy widzieć efekty tego wysiłku.
dr n. med. Katarzyna NiewińskaKierownik sieci PsychoMedic

Można powiedzieć, że jako społeczeństwo odrobiliśmy ważną lekcję.

Nie oznacza to, że wszystkie problemy zostały rozwiązane. Nadal potrzebujemy lepszego dostępu do profesjonalnej pomocy, dalszej edukacji i większej troski o zdrowie psychiczne dzieci, młodzieży oraz dorosłych.

Nie chcę też idealizować całego pokolenia Z. Moje obserwacje dotyczą przede wszystkim osób korzystających z pomocy PsychoMedic oraz młodych członków naszego zespołu. Nie można na ich podstawie opisywać wszystkich przedstawicieli tej generacji.

Jednak kierunek zmian, który dostrzegam, daje mi powody do optymizmu.

Bo sukcesem społeczeństwa nie jest wyłącznie to, że kolejne pokolenie będzie lepiej wykształcone, bardziej przedsiębiorcze czy sprawniejsze technologicznie.

Sukcesem jest również to, że będzie potrafiło lepiej rozumieć siebie, budować satysfakcjonujące relacje, rozpoznawać własne potrzeby i odpowiedzialnie dbać o zdrowie psychiczne.

I właśnie dlatego, kiedy patrzę na pokolenie Z, czuję dumę. Nie tylko z młodych ludzi. Z nas wszystkich.

Źródła i literatura

  1. Deloitte (2025), Gen Z and Millennial Survey. Międzynarodowe badanie 23 482 osób z 44 krajów dotyczące pracy, poczucia sensu, rozwoju i dobrostanu.
  2. Deloitte (2026), Gen Z and Millennial Survey. Międzynarodowe badanie dotyczące między innymi zdrowia psychicznego, stresu i oczekiwań zawodowych.
  3. Huff N.R. i wsp. (2024), Factors related to help-seeking and service utilization for professional mental healthcare among young people: An umbrella review. Clinical Psychology Review, 114, 102504.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Jak pokolenie Z dba o zdrowie psychiczne?

Młodzi ludzie opisani w artykule nie ograniczają się do rozmów o emocjach. Korzystają z psychoterapii, uczestniczą w treningach i ćwiczą nowe umiejętności w codziennym życiu. Przy wyborze pracy uwzględniają również atmosferę, możliwość odpoczynku i wpływ obowiązków na samopoczucie.

Czy większa świadomość emocjonalna oznacza, że pokolenie Z jest szczęśliwsze?

Nie zawsze. Wiedza o emocjach nie usuwa presji osiągnięć, niepewności finansowej ani trudności w relacjach. Może jednak pomagać w rozpoznawaniu własnych problemów, rozumieniu reakcji i podejmowaniu decyzji o skorzystaniu z profesjonalnego wsparcia.

Jakie umiejętności emocjonalne są ważne w dorosłym życiu?

W artykule wymieniono rozpoznawanie własnych potrzeb, regulowanie napięcia, radzenie sobie z krytyką, komunikowanie emocji i stawianie granic. Kompetencje te przydają się zarówno w relacjach osobistych, jak i w pracy. Ich rozwijanie wymaga praktyki, a nie tylko znajomości teorii.

Dlaczego młodzi pacjenci sprawdzają kwalifikacje psychoterapeutów?

Chcą wiedzieć, jakie przygotowanie ma osoba, której powierzają swoje zdrowie. Dlatego pytają o wykształcenie, szkolenia, doświadczenie kliniczne i pracę pod superwizją. Jak opisano w artykule, świadomość weryfikowania kwalifikacji specjalistów wzmacnia poczucie bezpieczeństwa pacjentów.

dr n.med. Katarzyna Niewińska - Psychoterapeuta Warszawa

Autorka

dr n.med. Katarzyna Niewińska - kierowniczka Sieci Klinik PsychoMedic.pl

jest doktorem nauk medycznych w dziedzinie psychiatrii dorosłych, specjalistką w zakresie psychologii klinicznej z blisko 20-letnim doświadczeniem zawodowym. Ukończyła studia wyższe z zakresu psychologii i marketingu oraz liczne kierunki studiów podyplomowych: m.in. kurs specjalizacyjny z zakresu psychologii klinicznej (zwieńczony egzaminem zdanym z wyróżnieniem), renomowaną szkołę psychoterapii w Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz seksuologię w Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Zrealizowała grant naukowy i obroniła rozprawę doktorską w Instytucie Psychiatrii i Neurologii (IPiN) w Warszawie. Posiada wieloletnie doświadczenie naukowe, kliniczne i zarządcze - m.in. jako kierownik studiów na kierunku psychodietetyka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz jako terapeutka w Klinice Nerwic i Zaburzeń Osobowości IPiN czy Fundacji ASLAN. Jest autorką publikacji naukowych dotyczących m.in. problematyki przemocy, terapii grupowej i trudności młodych ludzi - w tym współautorką uznanej książki “Psychodrama w psychoterapii” (wydanej w 2011 roku nakładem Gdańskiego Wydawnictwa Psychologicznego), a także autorką kilkuset artykułów popularyzujących wiedzę psychologiczno-psychiatryczną. Specjalizuje się w psychoterapii dla dorosłych, par, rodzin i młodzieży.

Skontaktuj się z nami
☎ 736 36 36 36 | facebook.com/poradniapsychomedic | instagram.com/psychomedic.pl/

Więcej: Katarzyna Niewińska - PsychoMedic.pl

Przewijanie do góry