Spis treści:
Z artykułu dowiesz się:
- co to są zaburzenia schizoafektywne i jakie są ich cechy charakterystyczne,
- jakie objawy związane są ze schizofrenią, a jakie z zaburzeniami nastroju,
- w jaki sposób diagnostyka schizoafektywna różni się od innych zaburzeń psychicznych,
- jakie czynniki mogą wpływać na rozwinięcie się tej choroby,
- na czym polega leczenie zaburzeń schizoafektywnych, w tym farmakoterapia i psychoterapia,
- w jakim wieku najczęściej pojawiają się pierwsze objawy zaburzeń schizoafektywnych,
- gdzie można uzyskać pomoc w przypadku zaburzeń schizoafektywnych.
Zaburzenia schizoafektywne: Definicja, objawy i gdzie znaleźć pomoc
Zaburzenia schizoafektywne łączą w sobie symptomy schizofrenii oraz zaburzeń nastroju — najczęściej depresji lub manii. Objawy obejmują zarówno urojenia i omamy, jak i zmiany nastroju, energii oraz funkcjonowania. Jeśli dostrzegasz takie sygnały u siebie lub u bliskiej osoby, warto szybko skorzystać z pomocy psychiatrycznej i psychoterapeutycznej.
Zaburzenia schizoafektywne mogą przyjmować postać epizodów o różnym nasileniu i czasie trwania. Szacuje się, że występują u około 0,3% populacji, częściej u kobiet niż mężczyzn. Zwykle pojawiają się w młodej dorosłości, choć mogą wystąpić wcześniej lub znacznie później.
Co to są zaburzenia schizoafektywne? Jakie są ich przyczyny?
Zaburzenia schizoafektywne to jednostka chorobowa łącząca objawy psychotyczne (typowe dla schizofrenii) z zaburzeniami nastroju — epizodami depresji lub manii. Aby postawić diagnozę, muszą występować oba komponenty, choć niekoniecznie w tym samym czasie.
Ważne jest również to, że nasilenie objawów nie pozwala na jednoznaczne rozpoznanie wyłącznie schizofrenii ani wyłącznie zaburzenia afektywnego.
Choć badania trwają od lat, przyczyny zaburzeń nie są w pełni poznane. Najczęściej podkreśla się rolę:
- czynników genetycznych – większe ryzyko zachorowania obserwuje się u osób, których krewni cierpią na schizofrenię lub zaburzenia afektywne;
- czynników środowiskowych – m.in. traum, przewlekłego stresu, utraty bliskich, przemocy;
- używania substancji psychoaktywnych – szczególnie marihuany o wysokiej zawartości THC, amfetaminy i substancji halucynogennych.
Najczęściej pierwsze epizody pojawiają się między 25. a 35. rokiem życia, rzadziej w dzieciństwie.
Czym się objawiają zaburzenia schizoafektywne?
Diagnoza psychozy schizoafektywnej bywa trudna, ponieważ obraz kliniczny jest zróżnicowany. Objawy dzieli się na dwie główne grupy: symptomy psychotyczne oraz objawy zaburzeń nastroju.
Objawy typowe dla schizofrenii:
- zdezorganizowane myślenie i wypowiedzi,
- nietypowe lub dziwaczne zachowania,
- omamy, najczęściej słuchowe,
- urojenia, np. prześladowcze,
- apatia i obniżona aktywność,
- spłycenie emocji (afektu),
- zubożenie mowy,
- spowolnienie psychoruchowe.
Objawy afektywne (w zależności od podtypu):
Typ depresyjny:
- obniżony nastrój,
- utrata energii i motywacji,
- anhedonia,
- problemy ze snem,
- utrata apetytu,
- niska samoocena,
- pesymistyczne myślenie,
- trudności z koncentracją,
- myśli rezygnacyjne lub samobójcze.
Typ maniakalny / hipomaniakalny:
- bardzo podwyższony nastrój,
- słowotok i gonitwa myśli,
- zmniejszona potrzeba snu,
- nadmierna aktywność i pobudzenie,
- impulsywność, skłonność do ryzyka,
- uczucie „niezniszczalności”,
- czasem drażliwość i wybuchy złości.
Typ dwubiegunowy:
Epizody depresji i manii występują naprzemiennie, a przebieg jest zróżnicowany.
W diagnostyce konieczne jest wykluczenie przyczyn medycznych lub substancji mogących wywoływać objawy psychotyczne, m.in.:
- zaburzeń funkcjonowania tarczycy,
- zakażenia HIV,
- kiły OUN,
- działań niepożądanych leków (np. sterydów),
- używania narkotyków i dopalaczy.
Zaburzenia schizoafektywne – leczenie
Najlepsze efekty przynosi połączenie farmakoterapii z psychoterapią.
Farmakoterapia
Stosuje się przede wszystkim:
- leki przeciwpsychotyczne (np. olanzapina, rysperydon, kwetiapina, perazyna),
- leki przeciwdepresyjne — głównie SSRI, przy podtypie depresyjnym,
- stabilizatory nastroju — np. sole litu, szczególnie w typie maniakalnym i dwubiegunowym.
Dobór leków zależy od aktualnych objawów, przebiegu choroby i stanu zdrowia Pacjenta.
Psychoterapia
Najczęściej prowadzona jest w nurcie poznawczo-behawioralnym. Jej cele to m.in.:
- poprawa funkcjonowania społecznego i zawodowego,
- lepsze radzenie sobie ze stresem i emocjami,
- praca nad wglądem w chorobę,
- zapobieganie nawrotom.
Istotnym elementem wsparcia jest także psychoedukacja Pacjenta i jego bliskich, dzięki której łatwiej rozumieć przebieg zaburzenia i reagować na pierwsze sygnały pogorszenia.
Zaburzenia schizoafektywne – sięgnij po pomoc w klinice PsychoMedic
W PsychoMedic zapewniamy kompleksowe leczenie zaburzeń natury psychicznej, w tym zaburzeń schizoafektywnych. Oferujemy diagnostykę i farmakoterapię prowadzoną przez doświadczonych psychiatrów oraz psychoterapię w uznanych, skutecznych modalnościach.
Podsumowanie
Połączenie farmakoterapii, psychoterapii i wsparcia bliskich znacząco poprawia funkcjonowanie i pozwala odzyskać stabilność. Jeśli Ty lub ktoś z Twoich bliskich doświadcza objawów psychotycznych lub afektywnych, skontaktuj się z naszym zespołem. Psycholog, psychiatra lub psychoterapeuta PsychoMedic pomoże Ci dobrać skuteczną formę leczenia. Zadzwoń: 736 36 36 36.
FAQ
Zaburzenia schizoafektywne to złożone zaburzenia psychiczne, które łączą objawy schizofrenii, takie jak urojenia czy omamy, z zaburzeniami nastroju, takimi jak depresja lub mania. Osoby z tym schorzeniem doświadczają zarówno problemów z postrzeganiem rzeczywistości, jak i poważnych wahań nastroju.
Dokładne przyczyny zaburzeń schizoafektywnych nie są w pełni poznane. Uważa się, że na ich rozwój wpływają czynniki genetyczne, biologiczne oraz środowiskowe. Wczesne doświadczenia życiowe, takie jak stresujące wydarzenia czy traumy, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia tego zaburzenia.
Objawy zaburzeń schizoafektywnych obejmują zarówno symptomy schizofrenii, takie jak halucynacje, urojenia, dezorganizacja myślenia, jak i objawy zaburzeń nastroju, w tym depresję (obniżony nastrój, brak energii) oraz manię (podwyższony nastrój, nadmierna aktywność).
Diagnoza zaburzeń schizoafektywnych opiera się na dokładnym wywiadzie psychiatrycznym, obserwacji objawów oraz wykluczeniu innych możliwych przyczyn, takich jak nadużywanie substancji psychoaktywnych czy inne zaburzenia psychiczne. Kluczowe jest stwierdzenie współwystępowania objawów schizofrenii i zaburzeń nastroju.
Leczenie zaburzeń schizoafektywnych zazwyczaj obejmuje farmakoterapię, w tym leki przeciwpsychotyczne, stabilizatory nastroju oraz, w zależności od objawów, leki przeciwdepresyjne. Ważnym elementem terapii jest również psychoterapia, która pomaga pacjentom radzić sobie z objawami i poprawiać funkcjonowanie społeczne.
Zaburzenia schizoafektywne są przewlekłym schorzeniem, ale odpowiednie leczenie może znacząco zmniejszyć nasilenie objawów i poprawić jakość życia pacjenta. Regularne przyjmowanie leków oraz uczestnictwo w psychoterapii zwiększają szanse na długotrwałą remisję.
Rokowania dla osób z zaburzeniami schizoafektywnymi są zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak wczesne rozpoznanie, skuteczność leczenia oraz wsparcie społeczne. Wiele osób przy odpowiednim leczeniu osiąga znaczną poprawę i jest w stanie prowadzić satysfakcjonujące życie.
Główna różnica polega na tym, że w zaburzeniach schizoafektywnych występują zarówno objawy schizofrenii, jak i zaburzeń nastroju (depresji lub manii). W schizofrenii dominują objawy psychotyczne, takie jak urojenia i halucynacje, bez wyraźnych epizodów zaburzeń nastroju.
W chorobie afektywnej dwubiegunowej występują epizody manii i depresji, ale bez trwałych objawów psychotycznych charakterystycznych dla schizofrenii. W zaburzeniach schizoafektywnych objawy psychotyczne są obecne niezależnie od epizodów nastroju.
W przypadku podejrzenia zaburzeń schizoafektywnych należy skonsultować się z lekarzem psychiatrą lub psychologiem klinicznym. Wczesna diagnoza i rozpoczęcie leczenia zwiększają szanse na skuteczną terapię i poprawę jakości życia.
