Zadbaj o bezpieczeństwo swoje i innych skorzystaj z Wideokonsultacji lub Konsultacji Telefonicznych. Otrzymasz e-receptę, e-zwolnienie, bez wychodzenia z domu.Dowiedz się więcej >>
7 dni w tygodniu

Infolinia 799 399 499

Home#CoPsychologiaMówiOBez kategoriiBlogICD-11: najważniejsze zmiany w klasyfikacji chorób
ICD-11: najważniejsze zmiany w klasyfikacji chorób

ICD-11: najważniejsze zmiany w klasyfikacji chorób

Psychiatrzy i psychologowie czekali na nią latami. Nowa edycja Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych obowiązuje od 1 stycznia na arenie międzynarodowej, w Polsce natomiast zacznie w pełni obowiązywać na przestrzeni najbliższych pięciu lat. ICD-11 przynosi spore zmiany zarówno w sposobie nazywania i opisywania, jak i rozumienia wielu problemów zdrowotnych – w tym trudności psychicznych. Ponieważ każdy z nas jest lub może stać się Pacjentem, zmiany te dotyczą każdego z nas. W tym artykule przedstawiamy Wam kluczowe i najszerzej komentowane zmiany w klasyfikacji problemów ze zdrowiem psychicznym.  

Tekst powstał w ścisłej współpracy z dr Kaliną Chodzicką, specjalistką psychiatrą Kliniki PsychoMedic, która już 12 lutego poprowadzi szkolenie “ICD-11: co każdy Specjalista powinien wiedzieć o najnowszej edycji klasyfikacji chorób?”. Webinarium jest dedykowane studentom psychologii, psychoterapeutom, lekarzom psychiatrom oraz lekarzom innych specjalności.  

Zaburzenia osobowości “napisane na nowo” 

Najszerzej komentowana w mediach zmiana dotyczy sposobu opisywania zaburzeń osobowości. Dotychczas Pacjenci otrzymywali diagnozę “konkretnego” zaburzenia osobowości –  np. histrionicznego zaburzenia osobowości, zaburzenia typu borderline – lub diagnozę zaburzeń nieokreślonych (których nie dało się przypisać do żadnego konkretnego typu ZO, mimo powodowania u Pacjenta istotnego cierpienia).  

ICD-11 przynosi w tym kontekście znaczące zmiany: na podstawie klasyfikacji psychiatrzy i psychoterapeuci będą rozpoznawali nie “konkretne” rodzaje zaburzeń osobowości, lecz będą: 

  • najpierw określali stopień ciężkości zaburzeń u danej osoby (zaburzenie łagodne/umiarkowane/ciężkie); 
  • w drugiej kolejności – jeśli u Pacjenta/ki widoczne są dominujące, nieadaptacyjne cechy  – Specjalista będzie dodawał do diagnozy specyfikację, tzw. charakterystyczne cechy zaburzenia osobowości: jedną lub kilka z niżej wymienionych:  
    • Negatywną afektywność; 
    • Zdystansowanie; 
    • Dyssocjalność; 
    • Odhamowanie; 
    • Anankastyczność; 
    • Wzorzec borderline.  

Na mocy ICD-11 Specjaliści będą mogli również diagnozować trudność osobowościową – problem traktowany nie jako zaburzenie, a jako pewien czynnik, który może utrudniać budowanie relacji i może wpływać na stan zdrowia. Będzie to rozpoznanie stawiane u Pacjentów/ek, którzy w związku ze swoimi nieadaptacyjnymi cechami osobowości doświadczają trudności w życiu, ale jednocześnie nie spełniają kryteriów diagnostycznych dla “typowych” zaburzeń osobowości. To rozpoznanie również będzie mogło być uzupełnione w razie potrzeby o dominującą cechę – z listy wyżej wymienionych.  

Nasza Specjalistka, dr Kalina Chodzicka, zwraca uwagę, że nowy sposób rozumienia zaburzeń osobowości może nieść za sobą zarówno zalety, jak i nie w pełni korzystne skutki: 

  • Z jednej strony może mieć to dobry wpływ, bo większość zaburzeń osobowości i tak ma charakter mieszany. Blisko mi do tego, żeby zamiast zastanawiać się nad tym, jaką “etykietkę” dać danemu Pacjentowi, bardziej skupić się na tym, w jakim stopniu to utrudnia mu realne funkcjonowanie i jaka terapia będzie dla danej osoby najkorzystniejsza. Nowy sposób klasyfikacji może też załagodzić stygmatyzowanie zaburzeń osobowości i wykluczyć używanie krzywdzących określeń “border”, “narcyz” czy “psychopata”. Z drugiej strony istnieje obawa, że niektórzy Pacjenci nie będą czuli się po otrzymaniu takiej “ogólnej” diagnozy odpowiednio zaopiekowani. Mogą mieć poczucie, że ich szczególne potrzeby nie zostały uwzględnione. Nie ma też całkowitej pewności, że taki sposób klasyfikacji zmieni coś na lepsze, jeśli chodzi o stygmatyzację – jeśli wszyscy będą mieli po prostu zaburzenia osobowości, to wszyscy będą tak samo traktowani.  

Zaburzenia neurorozwojowe  

Wiele mówi się również o zmianach w kategorii zaburzeń neurorozwojowych, przede wszystkim o tym, że z nowej klasyfikacji “znika” Zespół Aspergera. Faktycznie, ta nazwa nie będzie już używana – w ICD-11 nie znajdziemy już ZA ani (jak wcześniej) rozpoznania Zespołu Retta, autyzmu dziecięcego lub autyzmu atypowego. W zamian, w ICD-11 uwzględniono nową kategorię pod nazwą “zaburzeń ze spektrum autyzmu”. Wszystkie osoby, które znajdują się na spektrum, będą otrzymywały taką diagnozę, ale uszczegółowioną o to, na jakim poziomie rozwoju intelektualnego i językowego się znajdują. Szerzej opisaliśmy to w naszym tekście poświęconym różnym „odmianom” autyzmu.  

W nowej edycji klasyfikacji zostały również uwzględnione nowe nazwy na różne odmiany zaburzeń neurorozwojowych (często określanych także jako całościowe zaburzenia rozwojowe): 

  • „zaburzenia rozwoju intelektualnego”,  
  • „rozwojowe zaburzenia mowy lub języka”,  
  • „rozwojowe zaburzenia uczenia się”, 
  • „rozwojowe zaburzenia koordynacji ruchowej”,  
  • „zaburzenia z deficytem uwagi i nadaktywnością” (w tym ADHD u dzieci ADHD u dorosłych) ,
  • „stereotypie ruchowe”. 

Dr Kalina Chodzicka zwraca uwagę na liczne korzyści, jakie może przynieść nowa klasyfikacja nie tylko dla terapii zaburzeń ze spektrum, ale i dla ich rozumienia, także na poziomie społecznym.  

  • Myślę, że wszystkim nam wyjdzie to na dobre – zwłaszcza dlatego, że sporo osób uważa autyzm za zaburzenie o “płaskim” charakterze. Często spotykam się z wyobrażeniem, że można być na spektrum autyzmu mniej lub bardziej, jakby było podobne do suwaka. W rzeczywistości spektrum można traktować bardziej jak wykres pajęczyny albo układ współrzędnych: ktoś, kto ma zdiagnozowany autyzm, może sobie świetnie radzić w jednym obszarze funkcjonowania, ale mieć bardzo duże trudności w innym. Ufam, że nowe spojrzenie na spektrum autyzmu, jakie przynosi ICD-11, pozwoli nam lepiej diagnozować i edukować Pacjentów, jak również pomoże zmniejszyć wciąż powszechną stygmę.  

Jakie inne zmiany przyniesie nam ICD-11?  

ICD-11 przynosi mniejsze lub większe zmiany w praktycznie każdej kategorii zaburzeń i trudności psychicznych. Z wprowadzeniem nowej edycji klasyfikacji w życie wiążą się również takie istotne zmiany, jak między innymi: 

  • Zrezygnowano z dzielenia na podtypy zaburzeń psychotycznych – schizofrenii, zaburzeń urojeniowych i schizoafektywnych; 
  • Nazwę “zaburzenia nerwicowe” zastąpiono mniej stygmatyzującym określeniem “zaburzenia lękowe”. Dla zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych wyróżniono natomiast nową, odrębną kategorię, w której znalazły się nowe jednostki chorobowe (które łączy ze sobą występowanie objawów kompulsywnych, ale które różnią się pomiędzy sobą specyfiką); 
  • Wyróżniono tzw. zaburzenia związane z cierpieniem cielesnym, czyli trudności psychiczne wiążące się z przeżywaniem przewlekłego bólu; 
  • W kategorii uzależnień wyróżniono uzależnienie od hazardu (“zaburzenie używania hazardu”) oraz od gier (“zaburzenie związane z graniem”); 
  • Opracowano nową kategorię problemów psychicznych występujących w związku z ciążą, porodem i połogiem, w której uwzględniono specyficzne dla tego okresu zaburzenia nastroju oraz zaburzenia psychotyczne.  
Please specify image url

Kalina Chodzicka, dr

Lekarka specjalistka psychiatra, na co dzień aktywnie współpracująca z psychoterapeutami. Ma doświadczenie w wystąpieniach na konferencjach i w prowadzeniu szkoleń, w tym w prowadzeniu zajęć dla studentów szóstego roku Wydziału Lekarskiego. Autorka „ICD-11: najważniejsze zmiany w klasyfikacji chorób”. Od początku swojej działalności zawodowej jest szczególnie zaangażowana w walkę ze stygmatyzacją osób doświadczających zaburzeń psychicznych.

Czytaj więcej…


ICD-11: co każdy Specjalista powinien wiedzieć o nowej klasyfikacji chorób w 2022 roku?

Serdecznie zapraszamy do udziału w szkoleniu online z cyklu Akademia Terapeuty PsychoMedic.pl, przygotowanego z myślą o wszystkich, którzy pracują z Pacjentami doświadczającymi trudności natury psychicznej, i którzy chcą pracować zgodnie z najnowszym stanem wiedzy.

Trzygodzinny webinar, który poprowadzi specjalistka kliniki PsychoMedic.pl, dr Kalina Chodzicka, kompleksowo przygotowuje do wprowadzenia do swojej praktyki zasad i wytycznych wywodzących się z nowej edycji klasyfikacji chorób: ICD-11.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, kliknij.

Informacje o Autorze

Marta Sak - dziennikarka, rzeczniczka prasowa Kliniki PsychoMedic.pl.
Jesteś dziennikarzem/autorem/twórcą projektu i poszukujesz specjalisty,
który wypowiedziałby się w Twoim materiale internetowym, prasowym,
radiowym lub telewizyjnym? Napisz: marta.s@psychomedic.pl
Więcej informacji: https://psychomedic.pl/kontakt-dla-mediow/

Klinika PsychoMedic.pl - sieć poradni zdrowia psychicznego świadcząca
pomoc w formie stacjonarnej w kilkunastu miejscach na mapie Polski oraz
w formie online.
Oferujemy wsparcie najlepszych specjalistów: psychologów,
psychoterapeutów, psychiatrów, neurologów, endokrynologów, seksuologów, dietetyka, logopedy.

Naszą misją jest zapewnienie każdemu wszechstronnej
i skutecznej pomocy, a także szerzenie rzetelnej wiedzy z zakresu
zdrowia psychicznego i medycyny.

Zadzwoń do nas: 799 399 499.

UMÓW SIĘ ONLINE NA WIZYTĘ LUB ZADZWOŃ 22 253 88 88


Brak komentarzy

Zamieść komentarz