7 dni w tygodniu

Infolinia 799 399 499

Home#TwojaPsychikaBez kategoriiBlogZaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne) – czym są i gdzie szukać pomocy?
Zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne) – czym są i gdzie szukać pomocy?

UMÓW SIĘ ONLINE NA WIZYTĘ LUB ZADZWOŃ 799 399 499

E-wizyty
Warszawa - wszystkie -
    Al. Jerozolimskie
    ul. Słomińskiego
    ul.Białobrzeska
    ul.Bolkowska
    ul.Boya-Żeleńskiego
    ul.Filtrowa
    ul.Grochowska
    ul.Kasprowicza
    ul.Lanciego
    ul.Przy Bażantarni
    ul.Wileńska
Gdańsk - wszystkie -
    ul.Mickiewicza
Katowice - wszystkie -
    Al. 1 Maja 46
    ul.Mikołowska
Kraków - wszystkie -
    ul. Królewska
    ul. Mogilska
    ul. Szafrana
Poznań - wszystkie -
    ul. Głogowska
    ul. Kazimierza Wielkiego
Wrocław - wszystkie -
    ul.Grunwaldzka
    ul.Św Mikołaja
Bydgoszcz - wszystkie -
    ul. Dworcowa
Łódź - wszystkie -
    Al. Armii Krajowej
    Al.Kilińskiego
    Al.Kościuszki
    ul.Sacharowa
Chorzów - wszystkie -
    ul. Bolesława Chrobrego 20
Lublin - wszystkie -
    ul.Chopina
Toruń - wszystkie -
    ul. A.Mickiewicza 104/28
Psychiatra
Psychiatra dzieci i młodzieży
Psycholog dzieci i młodzieży
Psychiatra dziecięcy
Psychoterapeuta
Psychoterapeuta poznawczo-behawioralny (CBT)
Psychoterapeuta Psychodynamiczny
Psychoterapeuta integracyjny
Psychoterapeuta uzależnień
Psychoterapia par
Psychoterapeuta rodzinny
Psycholog
Psycholog diagnosta dziecięcy
Psycholog diagnosta dorosłych
Neurolog
Neurolog dzieci i młodzieży
Seksuolog
Endokrynolog
Endokrynolog dzieci i młodzieży
Dietetyk
Logopeda
Wybierz
Czapiewski Sławomir
Łazaj Marcelina
Łoza Olga
Łozińska Monika
Mikołajczyk Marta
Mikos Adrianna
Milczarczyk Piotr
Miler Monika
Milewska Dominika
Milewska Agnieszka
Milewska-Tyszkiewicz Iwona
Minor Andrzej
Mizgalski Andrzej
Moczadłowska Anna
Molendowska Katarzyna
Muranowicz Krzysztof
Mysiński Artur
Napruszewska Noemi
Nielipińska Klaudia
Niemczyńska Anna
Nimirski Przemysław
Nowicka Alina
Oberemko Antonina
Okuniewski Oskar
Olcha Jakub
Pajor Patrycja
Pavlovschi Iana
Pawełczyk Tomasz
Pawlukiewicz Monika
Pazdrak Michał
Piasecka Marta
Piech Konrad
Piersa Tomasz
Piętal Leszek
Piotrowska Katarzyna
Polańska Sabina
Popiołek Agnieszka
Poremba Karolina
Przybył Marzena
Pyrich-Pacholska Magdalena
Pytlasińska Joanna
Ratajczak Agnieszka
Ressel Martyna
Roczek Karolina
Rogowska Sylwia
Rola Karolina
Romanowska Małgorzata
Rosiak-Wardenga Justyna
Rotkiewicz Iwona
Rożek Łukasz
Rudolf Anna
Rutkowska-Kęsek Anna
Rutkowski Karol
Rybakowski Filip
Rybińska Elżbieta
Rydzewska Małgorzata
Ryzner Katarzyna
Sadowska-Mazuryk Joanna
Salamon Wojciech
Sarol-Kulka Anna
Sawicka Dorota
Schaeffer Ewa
Semeniuk Aleksandra
Serafin Piotr
Shatkivska Nataliia
Sieraga Martyna
Sierakowska Anna
Sikorski Marek
Siwicki Damian
Skalski Michał
Skrzeszewski Jakub
Skrzyńska Beata
Śliwkiewicz Przemysław
Smulik Magdalena
Smyk Paweł
Snopek Milena
Sobaszek Julia
Sobieraj Katarzyna
Sonik-Włodarczyk Janina
Soroka Ewelina
Sowińska Katarzyna Grażyna
Spędzia Jarosław
Stapiński Paweł
Staszak Bartłomiej
Staszak Marta
Stec-Szczęsna Barbara
Stefanowska Ewa
Stępień Barbara
Stolarska Anna
Sys Patrycja
Szłapka Anna
Szubert Sławomir
Tabaka Bartłomiej
Topolewska-Wochowska Aleksandra
Urbański Bartosz
Vovnianko Lesia
Wajda Sebastian
Wałczacka Iza
Walczowska Joanna
Wałkowicz Anna
Warchoł Bernadetta
Wasik Michał
Waszkiewicz Iwona
Wdowiak Marta
Węgrzyn Jacek
Wesołowska Joanna
Wiejacz Adam
Wielgosz Michał
Wielgus Agnieszka
Wielogórska Aleksandra
Wierzbicki Paweł
Wilczek-Rabenda Monika
Wiśniewski Rafał
Wisz Magdalena
Witek Joanna
Włodarczyk Lucjan
Wójcik Jakub
Wojtowicz Sebastian
Wośko Natalia
Woźniak Karol Edward
Wróblewska Anna
Wyczółkowska Katarzyna
Wypij Dagmara
Żaglewska Karolina
Zajkowski Maciej
Żak Małgorzata
Załuga Łukasz
Załuska Maria
Załuska Katarzyna
Zaniewska-Chłopik Urszula
Zaremba Rafał
Zduńczyk Adam
Zduńczyk-Bogiel Iza
Żelowska Katarzyna

Zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne) – czym są i gdzie szukać pomocy?

Stany dysocjacji, czyli fachowo zaburzenia konwersyjne lub zaburzenia dysocjacyjne, nie należą do tych, o których wiele się mówi. Statystyki mówią, że ich rozpowszechnienie w populacji ogólnej jest niewielkie, ale jednocześnie jest to problem, który może dotknąć każdego i każdą z nas. Warto więc odrzucić powszechne mity i „zaopatrzyć się” w rzetelną wiedzę, czym tak naprawdę są zaburzenia dysocjacyjne – i co robić, gdy zauważymy, że bliska osoba (lub my sami) traci kontrolę nad własnymi wspomnieniami, zachowaniami i poczuciem tożsamości. A zatem: czym są zaburzenia konwersyjne? Co to znaczy, że ktoś wpadł w trans lub osłupienie?


Zaburzenia dysocjacyjne – co to?

Istotą zaburzeń dysocjacyjnych (lub inaczej konwersyjnych; pojęć tych można używać zamiennie) jest utrata kontroli nad i integracji pomiędzy poczuciem własnej tożsamości, wspomnieniami przeszłych zdarzeń, doznaniami zmysłowymi, ruchami i procesami myślowymi.

Co to oznacza w praktyce? Zaburzenia konwersyjne wzięły swoją nazwę od pojęcia konwersji wyprowadzonego przez Zygmunta Freuda, znanego jako ojciec psychoterapii. Freud już na początku XX wieku zaobserwował, że niektórzy jego Pacjenci, którzy niedawno doznali silnego urazu psychicznego, przeżywali bardzo nieprzyjemne uczucia lub doświadczali trudnych do wytrzymania konfliktów wewnętrznych, nieświadomie „przekształcali” swoje przeżycia psychiczne w doznania fizyczne. Konwersję można podejrzewać na przykład u kobiety, która niedawno dowiedziała się o zdradzie męża i przeżyła z tego powodu szok, ale nie pokazuje tego po sobie i zachowuje się wręcz nienaturalnie spokojnie. Sygnałem, że coś się z nią dzieje, jest natomiast utrata zdolności do swobodnego poruszania rękami i wyraźna trudność z wypowiadaniem słów.

Aktualne kryteria diagnostyczne mówią, że zaburzenia dysocjacyjne można rozpoznać u osoby, która niedawno doznała traumatycznego wydarzenia lub przeżywała silny stres spowodowany bieżącymi problemami. Występujących u niej objawów, które szerzej opisujemy poniżej, nie można jednocześnie wytłumaczyć somatyczną chorobą przewlekłą, zaburzeniami neurologicznymi czy innym zaburzeniem psychicznym, np. schizofrenią lub ciężką depresją. Istnieje teoria, że zaburzenia dysocjacyjne mogą być również konsekwencją uszkodzenia płatów czołowych, czyli struktury mózgu, która odpowiada między innymi za planowanie działań, koncentrację i niektóre procesy myślowe.

Objawy zaburzeń dysocjacyjnych (poza dysocjacyjnymi zaburzeniami osobowości, o których szerzej piszemy poniżej) ustępują zazwyczaj po kilku dniach, tygodniach lub miesiącach. Nie są czymś, co Pacjent może kontrolować, a przed postawieniem diagnozy lekarz powinien w miarę możliwości upewnić się, czy nie jest to symulacja, np. celem uniknięcia konsekwencji jakichś swoich działań.

Dysocjacja może wystąpić w każdym wieku. Zaburzenia konwersyjne u dzieci bywają reakcją np. na nagłe osierocenie.


Zaburzenia dysocjacyjne / zaburzenia konwersyjne: objawy

Istnieje kilka jednostek chorobowych, które włącza się do grupy zaburzeń zbiorczo określanych jako zaburzenia dysocjacyjne. Objawy wszystkich z nich łączą wspomniane już zaburzenia świadomości własnej tożsamości oraz kontroli nad wspomnieniami, ruchami czy procesami myślowymi, które są niezbędne do wykonywania bardziej złożonych czynności. Oto nazwy i opisy poszczególnych rodzajów zaburzeń dysocjacyjnych:

Fuga dysocjacyjna

Fuga dysocjacyjna to nagła utrata pamięci niedawnych, traumatycznych zdarzeń. Niekiedy zdarza się także, że osoba traci świadomość tego, kim jest, a jej umysł wykształca zupełnie nową tożsamość, zgodnie z którą Pacjent(ka) zaczyna się zachowywać. Kluczowym elementem fugi dysocjacyjnej jest podróż poza miejsce zamieszkania, zupełnie przypadkowe lub związane z wydarzeniami z zamierzchłej przeszłości. Osoba dotknięta fugą może sprawiać wrażenie całkowicie normalnie funkcjonującej; jest zdolna do logicznej rozmowy czy zadbania o swoje podstawowe potrzeby. Po ustąpieniu fugi, Pacjent(ka) zazwyczaj nie pamięta, co działo się w jej trakcie.

Amnezja dysocjacyjna

Również wiąże się z utratą pamięci niedawnych urazowych wydarzeń. Ma te same objawy, co fuga, z wyłączeniem podróży poza miejsce zamieszkania. Wspomnienia i poczucie własnej tożsamości są w amnezji zmienne w czasie – to znaczy czasem w ogóle nie występują, a czasem na chwilę wracają, choćby w postaci niewyraźnych „obrazów”. Amnezja ma podobne rokowania, co fuga, i ustępuje szybko, bo w ciągu 1-2 dni.

Stupor dysocjacyjny (osłupienie dysocjacyjne)

Pacjent zazwyczaj jest w stanie utrzymywać pozycję siedzącą, samodzielnie oddycha, ma prawidłowe napięcie mięśniowe. Pomimo to nie można nawiązać z nim kontaktu; Pacjent nie mówi, nie jest w stanie wykonywać świadomych ruchów, nie reaguje na dotyk, światło, hałas.

Dysocjacyjne zaburzenia ruchu i czucia

Ich objawy mogą manifestować się na kilka sposobów. Niektóre osoby tracą zdolność do wykonywania ruchów, zazwyczaj w odniesieniu do jednej lub kilku kończyn. Pacjenci przy opisywaniu swoich objawów mówią o wrażeniu „niedowładu” lub „porażenia”. Utracie zdolności do dowolnych ruchów może także towarzyszyć utrata czucia w określonym obszarze ciała. Inni Pacjenci mówią natomiast o utracie czucia połączonej z utratą zmysłów – przestają widzieć i słyszeć, często mają także problemy z mówieniem. Pomimo tego, że te objawy przybierają dość „spektakularną” postać, to ich podłoże jest czysto psychogenne. Co więcej, objawy opisywane przez Pacjentów (ich zakres i wrażenia, które temu towarzyszą) nie są zgodne z tym, jak wyglądają niedowłady i porażenia o podłożu somatycznym.

Drgawki dysocjacyjne

Drgawki dysocjacyjne również zalicza się do dysocjacyjnych zaburzeń ruchu i czucia, ale mają one inny przebieg, niż te opisane powyżej. Objawiają się bowiem sekwencją mimowolnych ruchów, które przypominają napad epilepsji (padaczkowy). Osoba doświadczająca drgawek często upada i zaczyna trząść się w konwulsjach, ale atakowi temu nie towarzyszą niektóre kluczowe symptomy typowe dla napadu padaczki: przygryzanie języka, mimowolne oddanie moczu.

Zaburzenia dysocjacyjne osobowości (DID)

Dysocjacyjne zaburzenia osobowości znamy najczęściej z książek czy filmów. Ich bohaterowie, dotknięci tym zaburzeniem, mają kilka osobowości/tożsamości, pomiędzy którymi mimowolnie się „przełączają”, czemu towarzyszy skrajna zmiana zachowania. I faktycznie, DID mogą mieć taki przebieg, a poszczególne osobowości mogą się między sobą różnić tożsamością płciową, orientacją seksualną, stylem bycia, sposobem poruszania się, a nawet parametrami medycznymi, takimi jak ciśnienie krwi. Niektóre osoby dotknięte DID funkcjonują jednak na co dzień – pozornie – normalnie. Często nie są nawet świadome, że mają jakąś drugą osobowość; zmiany w swoim sposobie odczuwania i myślenia tłumaczą sobie wahaniami nastroju, niewidocznymi zresztą na zewnątrz.

Zaburzenia dysocjacyjne tożsamości leczy się psychoterapią. W terapii często przyjmuje się założenie, że poszczególne osobowości są tak naprawdę różnymi „częściami” Pacjenta, którego „Ja” uległo swoistemu rozpadowi w wyniku traumatycznych wydarzeń. Wówczas celem terapii jest odkrycie i nazwanie poszczególnych, przeżywających ból psychiczny „części” osoby, a następnie zintegrowanie ich z najbardziej dojrzałą częścią, która jest w stanie przejąć kontrolę i opiekę nad pozostałymi. Zaburzenia dysocjacyjne u dzieci w tej postaci mogą rozwijać się już od pierwszych lat życia. Dysocjacja jest strategią, którą najmłodsi „stosują”, aby uchronić swoją psychikę przed jeszcze poważniejszymi konsekwencjami traumatycznych zdarzeń, np. powtarzających się aktów przemocy ze strony rodziców.

Leczenie dysocjacji

Zaburzenia dysocjacyjne diagnozuje lekarz psychiatra, ale po ich rozpoznaniu raczej nie proponuje Pacjentowi farmakoterapii (chyba, że dysocjację poprzedził np. epizod nieleczonej depresji – wówczas zaleci leki przeciwdepresyjne, których stosowanie zmniejszy ryzyko, że atak się powtórzy). Podstawą leczenia zaburzeń dysocjacyjnych jest interwencja psychologiczna, która pozwoli Pacjentowi w bezpiecznych warunkach zmierzyć się z tym, co się wydarzyło, a w późniejszym etapie przepracować traumę i zaplanować dalsze działania.

Jeśli Ty lub Twoi bliscy doświadczasz/doświadczają niepokojących objawów podobnych do opisanych powyżej, zgłoście się do naszego psychiatry. Doświadczony lekarz postawi właściwą diagnozę, oceni, czy Pacjent może zostać w domu, czy potrzebna jest hospitalizacja, poleci zaufanych i sprawdzonych psychoterapeutów.

Informacje o Autorze

Marta Sak - psycholożka, PsychoMedic.pl

Jesteś dziennikarzem/autorem/twórcą projektu i poszukujesz specjalisty,
który wypowiedziałby się w Twoim materiale internetowym, prasowym, radiowym lub telewizyjnym?
Napisz do naszej rzeczniczki prasowej: Justyny Nalewajek-Szaniawskiej: nalewajek.j@psychomedic.pl
Więcej informacji: https://psychomedic.pl/kontakt-dla-mediow/

Klinika PsychoMedic.pl - sieć poradni zdrowia psychicznego świadcząca pomoc w formie stacjonarnej w kilkunastu miejscach na mapie Polski oraz w formie online.
Oferujemy wsparcie najlepszych specjalistów: psychologów, psychoterapeutów, psychiatrów, neurologów, endokrynologów, seksuologów, dietetyka, logopedy.

Naszą misją jest zapewnienie każdemu wszechstronnej i skutecznej pomocy, a także szerzenie rzetelnej wiedzy z zakresu zdrowia psychicznego i medycyny.

Zadzwoń do nas: 799 399 499.

Najszybsze terminy wizyt - na dziś lub jutro



Kwiecień
PnWtŚrCzPtSoNd
311234567891011121314151617181920212223242526272829301234567891011
:
: